Khó quản vàng mã in giống tiền thật

Sở Thông tin – Truyền thông Hà Nội vừa bác đơn đăng ký xin phép in tiền âm phủ với hình thức giống tiền thật chất liệu polymer sau khi tra cứu nhiều văn bản khác nhau và tham vấn ý kiến Ngân hàng Nhà nước.
Vàng mã nhái đồng polymer đã xuất hiện trên thị trường Hà Nội từ rằm tháng 7 năm ngoái. Ngay sau đó Sở Thông tin – Truyền Thông chủ động khảo sát hoạt động in ấn, tổ chức hội thảo, xin ý kiến các bên liên quan và đề xuất với các cơ quan liên quan sớm ban hành quy định về việc sản xuất vàng mã, cũng như chế tài xử phạt các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, cơ quan này tỏ ra rất khó xử khi mới đây một doanh nghiệp trên địa bàn nộp đơn đăng ký xin in tiền âm phủ với mẫu mã na ná các loại tiền polymer do Ngân hàng Nhà nước phát hành. Biết rằng không thể đồng ý nhưng Sở không thể tìm ra quy định cấm.

Giá vàng mã polymer chỉ nhỉnh hơn một chút so với loại truyền thống. Một số mẫu bày bán trên thị trường giống hệt tiền thật. Ảnh: Nguyễn Hưng

Vàng mã hiện là một sản phẩm thuộc diện thu thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, Nghị định 105 của Chính phủ ban hành ngày 21/6/2007 chỉ quy định cơ quan muốn in vàng mã phải đăng ký loại định in với Sở Thông tin – Truyền thông sở tại. Trong thời hạn 7 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền phải cấp giấy phép, nếu từ chối phải có văn bản nêu rõ lý do. Tại Thông tư số 04/2008 của Bộ Thông tin – Truyền thông hướng dẫn thực hiện Nghị định 105 cũng chỉ định nghĩa sơ lược vàng mã là sản phẩm in và không có nội dung vi phạm các quy định về quảng cáo cũng như các quy định khác có liên quan.

Không thể căn cứ các quy định hiện hành về in vàng mã để từ chối đơn đăng ký của doanh nghiệp, Sở Thông tin – Truyền thông Hà Nội phải xin ý kiến tư vấn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. “Ngân hàng Nhà nước cho rằng không nên cấp phép sản xuất vàng mã giống tiền thật vì như vậy dễ gây nhầm lẫn và ảnh hưởng tới uy tín của đồng tiền Việt Nam. Đây là cơ sở để Sở xem xét bác đơn đề nghị của doanh nghiệp. Song thú thật, thật khó giải thích với doanh nghiệp như thế nào là ảnh hưởng và mẫu vàng mã nên như thế nào thì không ảnh hưởng tới tiền thật”, một cán bộ của Sở nói với VnExpress.net. Vị cán bộ này cho biết thêm từ trước tới nay Sở chưa cấp phép cho bất cứ trường hợp nào in tiền vàng mã giống tiền thật của Việt Nam cũng như nước ngoài.

Theo khảo sát của Sở Thông tin – Truyền thông Hà Nội , vàng mã polymer đang chiếm 20% lượng tiêu thụ vàng mã nói chung. In ấn loại tiền này khá tốn kém bằng máy in 3 màu, đòi hỏi chất lượng in cao hơn nhiều so với vàng mã truyền thống. Tham gia in chủ yếu là các đơn vị không chuyên, nhận làm theo đơn đặt hàng chứ ít sản xuất đại trà để bán.

Sau đợt khảo sát tháng 9/2009, Sở mới dừng lại ở việc yêu cầu các đơn vị ngành dọc kiểm tra, nếu vi phạm về đăng ký in ấn thì thu giữ, chứ chưa có chế tài xử phạt cụ thể. Sở cho biết sẽ tiếp tục đề nghị các cơ quan liên quan sớm có văn bản quy định cụ thể về hoạt động in vàng mã.

Trao đổi với báo chí hôm qua, ông Nguyễn Tất Huynh, Cục phó Cục Phát hành và Kho quỹ (Ngân hàng Nhà nước) khẳng định Ngân hàng Nhà nước là chủ sở hữu quyền tác giả đối với mẫu thiết kế các loại tiền và việc in ấn các loại tiền âm phủ giống tiền thật được quy vào tội làm tiền giả. Việc sao chụp tiền Việt Nam với bất kỳ mục đích nào mà không có sự chấp thuận trước bằng văn bản của Ngân hàng Nhà nước cũng bị coi là vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, ông Huynh thừa nhận tới nay chưa có biện pháp mạnh tay đối với việc in vàng mã giống tiền thật. Ngân hàng Nhà nước đã tham gia một số cuộc kiểm tra liên ngành, song cũng chỉ giám định hiện vật để có cơ sở cho cơ quan công an xử lý.

Nguồn vnexpress